Memleketi de “Outsource” yapsak mı…?

Geçmiş ten  günümüze baktığımız zaman, Turizm sektörü için bile taze bir uygulama olduğunu düşündüğümüz Outsource konusunun aslında uzun zamandır memleketimizde farklı şekillerde ve alanlarda farklı uygulamaları olduğunu düşünüyorum. Bana kalırsa dedelerimiz Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinden başlayarak siyasi , askeri ve ekonomik alanlarda , özellikle batılı dostlarına bayağı bir şeyleri ‘’Taşare’’ etmişler.

Birinci Dünya savaşında müttefik olduğumuz Almanya’nın Padişah Efendi’den aldığı  icazet ve elbette ayrıcalıklar doğrultusunda Osmanlı Ordusunu düzenli orduya dönüştürme ve modernleştirme çabaları ki , askeri alanda ne kadar başarılı oldukları ciddi tartışma götürür , bir tür  ‘’ Outsource ‘’ değil de nedir ? Osmanlı bankasının Kapitülasyon’lar sonucunda neredeyse tamamen yabancıların elinde oyuncak olması , onlar tarafından ülke ekonomimizin yönetilmesi de bir çeşit dış kaynaklı hizmettir denilebilir elbette.

Aslına bakarsanız bir işletmenin sadece uzman olduğu alan üzerinden ve kendi beceri ve birikimleri doğrultusundaki işler haricindeki destek hizmetlerini başka bir kuruluştan alma eğilimi olarak adlandırabileceğimiz Outsourcing akımı , bazı araştırmacılara göre birkaç bin yıl önce üretim ve gıda, araç ve diğer ev aletleri satışı ile ortaya çıkmıştır . 1800 ve 1900’lü yıllarda Avrupa kıtası dışındaki sömürgelerde mevcut bulunan başta madenler , fabrikalar ve daha sonra petrol üretim tesisleri olmak üzere devlet kanalı ile işletilen ancak daha sonra maliyetler ve işgücü gibi kaynaklar konusunda yaşanan sıkıntılar sonucu özel müteşebbislere devredilen tesislerde ‘’Outsource’’ un profesyonel anlamda ilk adımları atılmıştır.

Günümüzde başta lojistik , insan kaynakları , bilişim ve tekstil üretimi olmak üzere bir çok alanda Dünya genelinde ‘’Outsource’’ kullanma eğilimi vardır. Başta ABD olmak üzere tekstil üretimi yapan bir çok ülke Türkiye , Çin , Malezya , Meksika da açtıkları tesisler vasıtasıyla üretim yapmaktadırlar. Üretim maliyetleri ciddi rakamlarda düşen bu dev şirketler bu şekliyle Global pazarda daha kolay rekabet edebilmektedirler.

Bilişim dünyasında ise insan kaynakları konusunda 1970’li yıllardan bu yana, başta Çin’den , Hindistan’dan  ve Japonya’dan yetişmiş personel ihtiyacını gidermek amacı ile başlayan  furya sayesinde günümüzde bahsi geçen ülke vatandaşları ile beraber dünya üzerinde bir çok kişi farklı ülkelerde istihdam edilmiştir. Bu ülkeler her yıl üniversitelerinden 200.000 mühendis ve bilim adamı mezun etmektedir.80’li yıllara gelindiğinde ise Amerika ve Avrupa kıtalarında muhasebe hizmetleri , bordrolama , fatura takibi be İK boyutunda birçok firma ‘’Outsource ‘’ hizmetlerinden faydalanmaya başlamıştır.. Sanayi devriminden bu yana , kendini geliştirmekte olan şirketler Pazar paylarını ve karlarını artırmanın yolunu ararken tecrübe ettikleri ‘’Outsource’’sistemi sayesinde ciddi rekabet avantajı sağlamışlardır.

Bu şirketlerin Outsource hizmetini alırken sağladıkları avantajlar sırası ile ;

* Kontrol ve İşletme maliyetlerini azaltmak
* Şirketin asıl kuruluş amacına odaklanmak ve geliştirmek
* Dünya üzerinde ulaşılabilir yeteneklere sahip olmak ( İK Boyutunda )
* Riskleri Taşaron firma ile paylaşmak

Her ne kadar geçmişi eski olsa da ‘’Outsource’’ kavramı 80’li yıllarda sözlüklere girmeye başlamıştır. Dünya üzerinde farklı alanlarda ilk 100’e giren ‘’Outsourcing’’ şirketlerin faaliyet alanlarını  Danışmanlık , Bilişim , İK , Gıda üretimi , Temizlik Hizmetleri ve Lojistik olarak ayırabiliriz. ABD , Avrupa ve Asya Pasifik bölgelerinde ise ‘’ Outsourcing ‘’ hizmeti veren ilk 10 şirket ise şunlardır ; Accenture , IBM  ( ABD ) , Sodexo  (  Fransa )  , Tata Danışmanlık Hizmetleri  ( Hindistan )   Wipro Teknolojileri        (  Hindistan ) , Convergys (  ABD )  ISS  (  Danimarka )  CB Richard Ellis ( Danimarka ) Infosys Technologies ( Hindistan ) Capgemini ( Fransa).
Otelcilik sektöründe ise 20 yıl kadar önce Fransa’da otel bünyesindeki bazı departmanların konularında uzman şirketlere devredilmesiyle başlamıştır Outsourcing hizmetleri. Ülkemizde ise ilk defa 90’lı yıllarda İzmir Seferihisar’da denendiği rivayet edilir. Tükiye’de Outsourcing yapan şirketlerinin hedefleri başta büyük ve sanayileşmiş kentler olmasının yanı sıra son yıllarda Turizm ekonomisi ağırlıklı olan bölgelerde de hizmet vermeye başlamaları gözden kaçmamaktadır. Başta Akdeniz bölgesi olmak üzere Ege ve Marmara da sahil şeridinde bir çok irili ufaklı tesis ya bu hizmetlerden faydalanmaktadır , ya da daha önce bu çalışmayı yapmış tesislerin sene sonu karlılıklarını incelemektedir , buradaki asıl amaç costların ne oranda seyrettiğidir. Büyük kentlerde AVM , Özel Hastane , Fabrika , Expo Center , Otel v.b. işletmelerde , güvenlik , temizlik , servis personelleri ile yıllardır hizmet veren ya da bordrolama yapan Outsourcing firmaları işletmelerdeki genel cost oranlarının minimum 2 Euro altında kalabildiklerini ve bununla beraber misafir memnuniyeti nin de % 85 in altına düşmediğini kanıtlamışlardır.

Ülkemizde Outsourcing hizmetinden faydalanan şirketlerin doğru partner ile çalışmalarını sağlayacak şekilde geliştirdikleri strateji ise şöyledir ;

Partner firmanın amaç ve Hedeflerini iyi anlamak.

Partner firmanın Vizyon sahibi olmasının yanında strateji planlarının neler olduğunu iyi ifade   etmesi.

İki şirket arasındaki iyi ilişkilerin nasıl yapılandırılacağı.

Sözleşme maddelerinin açık , net ve bağlayıcı niteliği olması.

İletişim kanallarının sürekli açık olması.

Üst düzey yöneticilerin desteği ve katılımı.

Personel sorunlarının dikkatlice ve çabuk çözümü.

Özellikle konaklama tesislerinde diğer çalışmalarından daha fazla sorumluluk aldıklarının bilincinde olan outsource firmaları kendi içlerinde oluşturdukları eğitim birimleri vasıtası ile beklide tesis içinde çalışan diğer personelden daha iyi eğitilmiş kendi çalışanları ile sorunsuz hizmet vermeyi hedeflemektedirler. Personel arama,seçme ve değerlendirme, özlük işleri, tazminat riski, sendikal ve sosyal yükümlülükler için vakit harcamak istemeyen tesisler outsourcing firmalarla çalışmaktadırlar. Bu tesisler arasında aldıkları hizmet den memnun olanda vardır , bir daha asla departmanlarını taşare etmek istemeyende. Bu tamamen işletmenin iç politikası ve kendi bakış açısı ile değerlendirilmelidir. Beğenelim ya da beğenmeyelim Outsourcing günümüzün ve konaklama sektörünün bir gerçeğidir . Hız kesmeden günden güne büyüyen bu hizmet , işletmeler tarafından iyi irdelenmeli , karlılık ve hizmet politikaları örtüştüğü taktirde değerlendirilmelidir.

Milyarlarca dolarlık devasa bütçelere hükmeden ve tüm dünyada yüz binlerce çalışanı  olan çoğu yeni dünya menşeli hizmet şirketleri , kendi anakaralarında gerekli doygunluğa ulaştıktan sonra , ya Franchise sistemi ile ya da bizzat kendi bölge müdürlüklerini açarak Avrupa ,Asya , Afrika ,Ortadoğu ve Uzakdoğu ‘ya bu hizmeti taşımışlardır. Öyle ki geçen yıllar içerisinde olağan üstü bir gelişme gösteren Outsourcing Avrupa ve Amerika da ki konaklama sektörlerinin vazgeçilmez bir parçası halindedir.

Son yıllarda İstanbul ve civarındaki AVM , Otel , Hastane v.b. yeni yatırımlar başta inşaat sonrası temizlik hizmetleri olmak üzere , Güvenlik , İK , Temizlik , Yemek Hizmeti gibi kalemlerde ciddi istihdam yaratmıştır. Bu büyük pastadan pay almak ve hizmet vermek isteyen yerli ve yabancı menşeli  ‘’Outsourcing‘’ şirketleri arasında büyük rekabet  söz konusudur. Geçtiğimiz yıllarda  başarısız birkaç denemenin yaşattığı sıkıntılar   nedeniyle ‘’Outsource’’ sistemine sıcak bakmakta zorlanan Güney Turizmi  , başta sezonluk tesisler olmak üzere bu sisteme geçmeye başlamıştır. En çok Housekeeping , Güvenlik , Animasyon ve Bahçe Bakımı konularında departmanlarını ‘’Outsource ‘’ eden tesisler çoğunluğu yerel olan Akdeniz merkezli şirketlerle çalışmayı tercih etmektedir.

Örnek verecek olursak Housekeeping departmanının bazı bölümleri Outsource edildiği taktirde işletmeye sağlayacağı faydalar aşağıdaki gibidir ;

* İnsan Kaynakları departmanınızın sezon  öncesi ve sonrası işe alım ve personel azaltılması konularındaki yükü önemli ölçüde azaltılır.
* İşletme Outsourcing hizmeti  aldığından dolayı  kesilen fatura üzerinden , KDV ve VERGİ indirimi  hakkı doğmuştur.
* Sezon içerisinde operasyonun yoğunluğu nedeniyle kişi sayıları kısa süre içerisinde arttırılıp eksiltilebilme avantajı sağlanır.
* İşletme bünyesinde mevcut olmayan makine ekipman temin edilmesi konusunda  tam destek sağlanır. Housekeeping Departmanında , sözleşme dahilinde sezon içerisinde makine ve ekipman desteği ücretsiz olarak tesisin hizmetine sunulur.
* İşletme de mevcut olan makine ekipman kullanılırken oluşacak zararların telafisi ve daimi bakım onarım giderlerinin işletme  bütçesine getirdiği yükün hafifletilmesi  sağlanır.
* Executive Housekeeper’ın Operasyon akışı içerisindeki  iş yükünün azaltılması sağlanarak  kontrol mekanizmasının güçlendirilmesi sağlanmıştır.

Temizlik, yemek, güvenlik, taşıma, taşeronluk ve fason üretim ile başlayan dış kaynak kullanımı  uygulamalarının sayısı çeşitli nedenlerle giderek artmaktadır. Artan rekabet, küreselleşme, siyasi ve ekonomik gelişmeler ve maliyetler dış kaynak kullanımını gerekli kılan esas nedenlerdir. Bunu yanı sıra öz yetkinlikleri daha etkin kullanabilmek için yeni teknolojilere ve yeni bilgilere ulaşma isteği , esneklik, vizyon, rakiplerden kopmama, değişen değer zinciri ve yeni pazarlar Outsourcing in diğer nedenleri arasında sayılabilir . Bu nedenlerle Outsourcing uygulamasına geçen işletmeler çeşitli avantajlar sağlamaktadırlar. Dış kaynak kullanımı ile işletmeler maliyetlerini düşürebilir, teknolojik gelişmelere uyum sağlayabilir, öz yetkinliklere odaklanabilir, tedarikçiler arasındaki rekabetten dolayı kaliteyi iyileştirebilir, değişim mühendisliği imkanı oluşabilir ve verimlilik artabilir  Ayrıca bir yönetim aracı olarak Outsourcing yüksek değerli ve entegre hizmetler sunulabilmesi, politik ya da iç çekişmelerden dolayı elde edilmesi zor olan bölümler arası koordinasyonun daha kolay sağlanması gibi avantajlar da sunmaktadır.

Sonuç olarak günümüz iş dünyasının bir gerçeği olarak karşımıza çıkan ‘’OUTSOURCE’’ ya da ‘’DKK’’ Dış Kaynak Kullanımı  bir çok alanda ve sektörde özellikle büyük şehirlerimizde zaruri hale gelmiş , bir takım şahsi operasyonel hatalar haricinde gayet güzel işlemekte olan , istihdam açısından kaynak yaratan , çalışanın , işletmenin ve hizmet sağlayıcının uyumunu geçen zaman içerisinde test etmiş ve başarılı olmuş gelecekte de gelişerek ve büyüyerek iş yaşamımızda olması kuvvetle muhtemel bir olgudur. Bu sistemi başta otel Genel Müdürleri olmak üzere , Housekeeper’lar , İnsan Kaynakları Müdürleri Güvenlik ve hatta Teknik Müdürlere bile anlatmakta zorluk çeken ‘’Outsourcing’’ firmaları , kendilerini ifade etmek için yeni ve farklı stratejiler geliştirmeli ve yakın gelecekte kuvvetle muhtemel tüm turistik tesislerin  bu sisteme geçeceğini göz önüne alarak çalışmalarını hızlandırmalı ve hizmet kalitelerini yükseltmelidirler.

Emir Hepoğlu

Goruntuleme 1602 defa / Okuyucu Sayisi 300 kisi